Armarium

Współpracujemy w tworzeniu biblioteki cyfrowej Zakonu oo. Dominikanów, w której znajdują się m.in. rękopisy i druki liturgiczne.

Biblioteka cyfrowa Armarium

Jesienią 2011 roku Fundacja Dominikański Ośrodek Liturgiczny podjęła ścisłą współpracę z Biblioteką Kolegium Filozoficzno-Teologicznego oo. Dominikanów w Krakowie. W ramach projektu digitalizacji druków nowych, od początku listopada w Dominikańskiej Bibliotece Cyfrowej „Armarium” są udostępniane kolejne pozycje z liturgicznych zbiorów Biblioteki i Fundacji. Są wśród nich m.in. Antyfonarze, Graduały, Brewiarze, Mszały i inne księgi, którymi posługiwali się dominikanie w okresie od końca XIX do drugiej połowy XX wieku.

Publikacje cyfrowe ksiąg zostały przygotowane w taki sposób, aby użytkownik mógł sprawnie docierać do poszukiwanych treści. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu formatu DjVu, który zapewnia sprawne przeglądanie wybranych stron publikacji oraz możliwość ich prezentacji w różnych widokach: kolorowego zdjęcia lub warstwy treści z pominięciem tła, co umożliwia ekonomiczny i przejrzysty wydruk poszczególnych stron. Dodatkowo wykonano OCR fotografii, jest więc możliwe przeszukiwanie ksiąg według treści.

Czego możemy szukać w dominikańskich drukach liturgicznych w „Armarium”? Jest to z pewnością szczególnie atrakcyjna propozycja dla osób interesujących się tradycyjnym śpiewem własnym Liturgii Kościoła, jakim jest chorał gregoriański. Dominikanie posiadają w swojej zakonnej tradycji elementy odmienne nieco od ksiąg rzymskich czy benedyktyńskich. Na szczególną uwagę zasługuje „Procesjonarz” z 1913 roku, w którym opublikowano „Regulae Cantus Ecclesiastici Regularis, Juxta Ritum S. Ord. Praed.”. W pierwszej części tego obszernego artykułu wyłożono ogólne zasady, którymi winni się kierować dominikanie we wspólnym śpiewie liturgicznym. Część druga zawiera liczne przykłady muzyczne.

Warto wspomnieć, że tenże „Procesjonarz” należy do nowej wówczas serii ksiąg. Jej szczególnie cenną „nowością” jest powrót do notacji zastosowanej przez dominikanów w ich XIII-wiecznym wzorcowym rękopisie liturgii dominikańskiej, zwanym potocznie Prototypem. Jest świadectwem starania dominikanów o jakość celebracji liturgicznych, w których monodyczny śpiew, wykonywany przez uczestników liturgii, należy do szczególnie pożytecznych narzędzi wspólnotowej modlitwy.

Dziękujemy Dyrektorowi Boblioteki, o. Januszowi Kaczmarkowi OP za udostępnienie zbiorów do digitalizacji, stworzenie infrastruktury technicznej oraz dostarczenie sprzętu i oprogramowania. Szczególne podziękowania kierujemy pod adresem Zespołu wolontariuszy, którzy zgłosili się w Fundacji do udziału w projekcie. Pracując jesienią 2011 roku, wykonali oni digitalizację i opublikowali w BC blisko 50 ksiąg. Projekt trwa nadal. Wolno spodziewać się dalszych publikacji ksiąg związanych z liturgią dominikańską w „Armarium”.

W Bibliotece Cyfrowej Armarium znajdują się archiwalia, rękopisy, druki liturgiczne i czasopisma wydawane przez dominikanów – wszystko, co może zainteresować zarówno badaczy historii Zakonu Kaznodziejskiego i kultury polskiej, jak i osoby w inny sposób związane z dominikanami.

Armarium (łac.) to podręczna biblioteka klasztorna. Już teraz w bibliotece można znaleźć np. pierwsze roczniki przedwojennych czasopism „Róża Duchowna” (1898), „Szkoła Chrystusowa” (1930), kronikę klasztoru dominikanów w Podkamieniu, spisywaną m.in. przez o. Sadoka Barącza, kilka starych druków (m.in. arcydominikańskie „Dni Roczne” i „Świątnicę Pańską” o. Michała Siejkowskiego) czy rękopiśmienny dominikański antyfonarz ze Lwowa. Oprócz dominikaliów udostępnione zostaną między innymi cenne inkunabuły, wczesne druki krakowskie, staropolskie zbiory kazań, pojawią się też księgi  filozoficzne i teologiczne, teksty hagiograficzne, a nawet dawne dzieła z zakresu matematyki i fizyki.

Zbiory udostępniane są dzięki stworzonemu w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym oprogramowaniu dLibra. Używa go większość z blisko siedemdziesięciu istniejących obecnie polskich bibliotek cyfrowych: od wielkich, jak Cyfrowa Biblioteka Narodowa „Polona” czy Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Warszawskiego, po mniejsze, takie jak „Armarium”.

Za współpracę w ramach projektu digitalizacji serdecznie dziękujemy o. Mateuszowi Przanowskiemu OP, o. Januszowi Kaczmarkowi OP i o. Andrzejowi Morce OP.

Biblioteka dostępna jest pod adresem internetowym bc.dominikanie.pl.